Quảng Ninh không còn là cái tên xa lạ trên bản đồ du lịch quốc tế với kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sức hút của vùng đất này không chỉ dừng lại ở cảnh quan kỳ vĩ hay các chuỗi concert, pháo hoa sôi động. Một 'vũ khí' mới đang được tỉnh chú trọng đầu tư và phát huy mạnh mẽ, đó chính là ẩm thực Quảng Ninh. Đây không đơn thuần là dịch vụ bổ trợ, mà đang dần trở thành 'đại sứ' truyền tải văn hóa, mở lối cho những trải nghiệm du lịch chiều sâu.

Sức hút từ những lễ hội vị giác đầy màu sắc

Thời gian qua, du lịch Quảng Ninh đã tạo ra bước đột phá khi khéo léo lồng ghép các yếu tố ẩm thực vào chuỗi sự kiện văn hóa. Những con số thống kê ấn tượng từ các lễ hội cho thấy du khách hiện nay không chỉ 'ăn để no' mà 'ăn để khám phá'.

Điểm nhấn rõ nét nhất chính là Liên hoan Ẩm thực Quảng Ninh 2025 được tổ chức tại Sun Carnival Plaza. Với quy mô gần 200 gian hàng, sự kiện không chỉ là nơi trưng bày đặc sản địa phương mà còn là một không gian văn hóa đa tương tác. Du khách được trực tiếp chứng kiến kỹ thuật chế biến điêu luyện của các đầu bếp, tham gia các workshop và thưởng thức món ăn ngay tại chỗ trong không gian lễ hội sôi động.

Ước tính, các sự kiện như Liên hoan Ẩm thực hay Triển lãm 'Đặc sản vùng miền - Sắc thu Quảng Ninh' đã thu hút từ 30.000 đến 50.000 lượt khách. Điều này chứng minh rằng trải nghiệm bản địa thông qua hương vị có sức hút mãnh liệt đối với cả khách nội địa và giới trẻ – những người luôn khao khát tìm kiếm giá trị văn hóa thực thụ trong mỗi chuyến đi.

Hệ sinh thái ẩm thực đa tầng: Lợi thế độc bản của Vùng Mỏ

Dưới góc nhìn chuyên gia, Quảng Ninh sở hữu một 'mỏ vàng' ẩm thực mà hiếm địa phương nào có được. Đó là sự giao thoa giữa ba tầng không gian địa lý: Biển đảo, Vùng mỏ và Miền núi biên giới.

Ẩm thực biển đảo: Linh hồn của du lịch vịnh

Nhắc đến Quảng Ninh, không thể không nhắc đến hải sản Quảng Ninh với những thương hiệu đã đi vào tiềm thức như chả mực Hạ Long, ngán, sá sùng hay cù kỳ. Tại các trung tâm du lịch như Bãi Cháy, Vân Đồn, Cô Tô, hải sản không chỉ là món ăn mà còn là một phần của di sản. Việc thưởng thức hải sản tươi sống ngay trên các du thuyền giữa lòng kỳ quan Vịnh Hạ Long mang lại một cảm xúc khó quên, gắn kết con người với thiên nhiên.

Hương vị vùng cao: Chiều sâu văn hóa bản địa

Ngược lên phía Bắc và vùng biên giới, du khách sẽ ngỡ ngàng trước sự đa dạng của ẩm thực đồng bào các dân tộc Dao, Sán Chỉ, Tày. Những món ăn như bánh gật gù, xôi ngũ sắc, hay khau nhục không chỉ ngon miệng mà còn chứa đựng những câu chuyện về phong tục, tập quán lâu đời. Đây chính là mảnh ghép quan trọng tạo nên sự khác biệt, giúp văn hóa ẩm thực Quảng Ninh thoát khỏi sự đơn điệu của các món biển thông thường.

Sản phẩm OCOP: Cầu nối giữa ẩm thực và quà tặng du lịch

Một chiến lược thông minh mà Quảng Ninh đã triển khai thành công là gắn kết ẩm thực với chương trình sản phẩm OCOP (Mỗi xã một sản phẩm). Thay vì chỉ thưởng thức tại chỗ, du khách giờ đây có thể mang 'hương vị Quảng Ninh' về nhà thông qua các sản phẩm được đóng gói chuyên nghiệp, đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.

• Gia tăng chi tiêu du khách: Các hội chợ OCOP thường xuyên ghi nhận doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi kỳ, cho thấy nhu cầu mua sắm đặc sản làm quà là rất lớn.
• Quảng bá bền vững: Mỗi gói đặc sản được mang đi là một lần thương hiệu du lịch tỉnh nhà được lan tỏa đến những người tiêu dùng khác.
• Hỗ trợ kinh tế địa phương: Việc tiêu thụ nông sản thông qua du lịch giúp nâng cao đời sống cho bà con nông dân, tạo ra chuỗi giá trị bền vững.

Từ tư duy 'Sự kiện' sang 'Sản phẩm du lịch' chiến lược

Mặc dù đã đạt được những thành công nhất định, nhưng để du lịch ẩm thực thực sự trở thành mũi nhọn, Quảng Ninh cần một bước chuyển mình mạnh mẽ về tư duy. Theo ông Phạm Hồng Long – chuyên gia du lịch hàng đầu, ẩm thực cần được định hình thành các tour, tuyến chuyên biệt thay vì chỉ xuất hiện trong các lễ hội thời điểm.

Lời khuyên thực tế cho phát triển bền vững:

1. Xây dựng Food Tour chuyên nghiệp: Thiết kế các bản đồ ẩm thực (Food Map) tại Hạ Long, Quảng Yên hay Tiên Yên để du khách dễ dàng tự mình khám phá.
2. Nâng tầm trình diễn: Biến việc chế biến món ăn thành một nghệ thuật biểu diễn (như cách Hội An đã làm với các lớp học nấu ăn) để gia tăng giá trị trải nghiệm.
3. Kết hợp kinh tế đêm: Phát triển các phố đi bộ, chợ đêm ẩm thực bài bản, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và niêm yết giá công khai để tạo niềm tin cho du khách.

Lời kết

Ẩm thực Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành động lực tăng trưởng mới. Khi mỗi món ăn được kể kèm theo một câu chuyện văn hóa, khi mỗi đặc sản được chăm chút như một tác phẩm nghệ thuật, đó là lúc du lịch Quảng Ninh không chỉ giữ chân khách bằng thị giác mà còn bằng cả trái tim và vị giác. Với sự đầu tư bài bản, chắc chắn 'con đường ẩm thực' sẽ mở ra một hành trình phát triển rực rỡ và bền vững cho vùng đất di sản.